Zuid-Amerika is een continent van grote contrasten: van tropische jungle en wilde dieren in het Amazonegebied, surfstranden in het noorden en oosten, tot bergen met gletsjers in Patagonië. Onderweg wisselen kleurrijke steden en koloniale invloeden elkaar in hoog tempo af waarbij het Andesgebergte nooit ver weg is. Zuid-Amerika heeft een sterke culturele identiteit waarin voetbal, het katholieke geloof en muziek- en dansstijlen als samba, tango en salsa een grote rol spelen. Carnaval, voetbalwedstrijd, straatfeest of een religieuze processie: alles wordt hier net wat passievoller en intenser beleefd.
Zuid-Amerika is het vijfde continent dat we bezocht hebben (nu rest alleen nog Afrika en Antarctica). Dit nieuwe werelddeel hebben we ontdekt tijdens onze wereldreis waar het uitgebreid aan bod kwam. We waren bijna een half jaar op wereldreis waarvan de laatste twee maanden in Zuid-Amerika. We reisden achtereenvolgens naar Rio de Janeiro, Buenos Aires, Patagonië (voornamelijk Argentinië, één Chileense bestemming) en Colombia. Zo bezochten we vier landen in Zuid-Amerika.
Ons Zuid-Amerika avontuur begon in Rio de Janeiro waar we begin februari carnaval vierden. We wilden het betoverende Rio sowieso ontdekken en toevallig viel de periode waarin we naar Zuid-Amerika gingen samen met Rio Carnaval. Dus vlogen we van Dubai in 15 uur naar Rio, een oversteek naar de andere kant van de wereld. We verbleven 5 nachten in Rio, dat volledig in feeststemming was vanwege carnaval. Uiteraard bewonderden we de highlights van de stad met als hoogtepunt het Christus de Verlosser beeld dat vanaf de bergtop over de stad waakt.
Hoogtepunt was echter zonder twijfel de carnavalsoptocht die we bijwoonden in het Sambadrome stadion. Hier komen de hele nacht sambascholen voorbij. Het begon om 22:00 uur en duurde tot 6:00 uur ’s ochtends. We hebben het dus weer licht zien worden in het stadion. Wat een onvergetelijke ervaring was dit! Bewonderenswaardig hoe de Brazilianen na een hele nacht nog steeds staan te springen en uit hun bol gaan. Carnaval en samba zijn heilig in Brazilië.
Hoe tof Rio ook was, het vormde slechts de inleiding van onze reisperiode door Zuid-Amerika. We vervolgden onze reis in Buenos Aires, de schitterende hoofdstad van Argentinië. Het was moeilijk om de armoede te zien die zo sterk zichtbaar was in het straatbeeld door de economische crisis van het land. Toch hebben we genoten van deze prachtige stad die ook wel sterk Zuid-Europees aanvoelt.
Na 5 dagen in Buenos Aires vlogen we door naar Puerto Madryn waar ons Patagonië avontuur startte. We hadden ons voorafgaand aan de wereldreis op veel bestemmingen verheugd, maar naar Patagonië waren we misschien wel het meest benieuwd. Als hikers en natuurliefhebbers is dit immers een gedroomde regio. We bezochten achtereenvolgend:
Vijf verschillende bestemmingen voor een reis van drie weken is niet veel, maar de onderlinge afstanden in Patagonië zijn groot waardoor de reisdagen flink zijn. Zo vlogen we van Puerto Madryn naar El Calafate en waren de busritten naar El Chalten, Puerto Natales en Ushuaia lang.
We kunnen stellen dat Patagonië alle hoge verwachtingen heeft overtroffen. Wat een geweldige ervaring was het om door dit afgelegen berggebied te reizen. Het begon al fantastisch toen we liepen tussen duizenden pinguïns bij Puerto Madryn, het afgelegen schiereiland aan de Atlantische kust dat bekend is om haar wildlife. Het was een onwerkelijke ervaring vanwege de zonnige omstandigheden, het was 30 graden Celsius!
Hierna ontdekten we in Patagonië landschappen die we met niets anders kunnen vergelijken. De Perito Morenogletsjer is niet te beschrijven, zo groot en mooi is het. De day hikes naar uitzichtpunten van de iconische bergpieken Fitz Roy (beeldmerk van het Patagonië kledingmerk) en Torres del Paine waren uitdagend, maar we werden beloond met magische uitzichten op deze schilderachtige pieken en bergmeren. Op een andere manier was het ook bijzonder om in Ushuaia te zijn. De zuidelijkste stad ter wereld ligt compleet afgelegen in een baai die in de zomer niet zo koud is. Toch voel je aan alles dat je bijna van de wereldkaart afvalt. Een geografische highlight die zo een perfect einde vormde van onze 3-weekse Patagonië reis.
We verruilden met Patagonië een uniek stukje aarde voor het laatste land van onze wereldreis: Colombia. We besloten er nog een mooi afsluitend hoofdstuk van te maken door zeven bestemmingen te bezoeken. De Colombia reis werd een mooie mix van steden (Bogotá, Medellín en Cartagena), wandelen tussen de hoogste palmbomen ter wereld, bergdorpjes Salento en Minca en de tropische kust in Tayrona National Park
Zo kwam er eind maart 2024 een einde aan onze geweldige wereldreis van zes maanden. We hebben Colombia leren kennen als een land in ontwikkeling met een levendig straatbeeld. Overal hoor je vrolijke salsamuziek vanuit de kleurrijke huizen. Je voelt in Colombia zowel de Caribische vibe als de klassiek Latijnse-Amerikaanse sfeer. Colombia is als reisland sterk in opkomst en we hebben ervaren waarom.
Zuid-Amerika heeft een sterke, eigen identiteit die wordt gevormd door een unieke combinatie van landschappen, dieren en diepgewortelde tradities. Van tropische jungle en hoge bergketens tot gepassioneerde voetbalcultuur en eeuwenoude invloeden uit Europa en inheemse beschavingen: dit continent ademt karakter. Hieronder lichten wij een aantal kenmerken uit die Zuid-Amerika zo herkenbaar en bijzonder maken.
Zuid-Amerika bestaat uit 12 onafhankelijke landen, waarvan 9 landen Spaans als officiële taal hebben. Slechts één land is Portugees: Brazilië, meteen ook het grootste land van het continent. Daarnaast zijn er landen met andere officiële talen, zoals Suriname (Nederlands), Guyana (Engels) en Frans-Guyana (Frans). Tijdens onze reis door Zuid-Amerika merkten we hoe handig het is dat je als reiziger (in ons geval Tessa) een klein beetje Spaans kent: van het bestellen van empanadas in Argentinië tot het regelen van vervoer in Colombia. Met een basis Spaans kom je bijna overal verder. Relatief veel (oudere) Zuid-Amerikanen spreken niet of nauwelijks Engels.
Zuid-Amerika herbergt het Amazonegebied, het grootste regenwoud ter wereld. Ongeveer 40% van het continent bestaat uit dit immense junglegebied, verspreid over meerdere landen. Zo beslaat het Amazonegebied vooral grote delen van Brazilië, Peru, Colombia en Ecuador. Dit zorgt niet alleen voor een enorme biodiversiteit, maar ook voor die typische tropische sfeer die je voelt zodra je de jungle in trekt: warm, vochtig en intens groen.
Vrijwel het hele continent werd vanaf de 15e eeuw gekoloniseerd door Spanje en Portugal. Een bijzonder historisch detail is de Tordesillas-lijn: een denkbeeldige lijn die in 1494, met goedkeuring van de Paus, Zuid-Amerika verdeelde tussen Spanje en Portugal. Alles ten westen van deze lijn werd Spaans, alles ten oosten Portugees. Het gevolg hiervan is vandaag nog steeds zichtbaar: bijna heel Zuid-Amerika is Spaanstalig, met Brazilië als grote uitzondering waar Portugees wordt gesproken.
Vanaf de 19e eeuw bevochten de meeste landen hun onafhankelijkheid, wat vandaag de dag nog steeds voelbaar is in de nationale trots, monumenten en feestdagen.
De onafhankelijkheid van veel Zuid-Amerikaanse landen is sterk verbonden aan een paar iconische vrijheidsstrijders. De bekendste is Simón Bolívar, bijgenaamd El Libertador. Hij speelde een sleutelrol in de bevrijding van Venezuela (1811/1821), Colombia (1810/1819), Ecuador (1822), Peru (1824) en Bolivia (1825). Laatstgenoemd land is zelfs naar hem vernoemd.
In het zuiden was José de San Martín de grote bevrijder. Hij leidde de onafhankelijkheidsstrijd van Argentinië (1816), Chili (1818) en droeg bij aan de latere bevrijding van Peru (1821). Zijn beroemde oversteek van het Andesgebergte met een leger wordt nog steeds gezien als een van de meest indrukwekkende militaire campagnes uit de geschiedenis. Samen legden deze bevrijders de basis voor het moderne Zuid-Amerika zoals we dat vandaag kennen.
Er is geen continent waar muziek, dans en voetbal zo verweven zijn met het dagelijks leven. Van samba in Brazilië en tango in Argentinië tot reggaeton en salsa in het noorden: muziek hoor je overal. Voetbal is pure emotie. Wedstrijddagen leggen steden bijna stil en legendes als Maradona, Pelé en Messi worden hier vereerd als volkshelden. Tijdens onze stedentrip in Buenos Aires zagen we hoe geliefd Maradona en Messi zijn in Argentinië. We maakten een fietstour in de volkswijk rondom het voetbalstadion van Boca Juniors, hier zie je de meeste muurtekeningen van deze twee voetballegendes.
Zuid-Amerika wordt geografisch gedomineerd door de Andes, de langste bergketen ter wereld, die zich uitstrekt langs de hele westkust. Het continent ligt tussen de Stille Oceaan (west) en de Atlantische Oceaan (oost), wat zorgt voor grote verschillen in landschap en klimaat. Het noorden, rond de evenaar, is tropisch en groen, met Caribische invloeden. Het binnenland bestaat uit regenwoud, savannes en hoogvlaktes. In het zuiden, zoals Patagonië, vind je ruige natuur, gletsjers en ijzige winden. De meeste mensen wonen langs de kusten in grote steden zoals São Paulo, Buenos Aires en Lima. Grote delen van het binnenland, zoals het Amazonegebied, zijn juist extreem dunbevolkt.
Door de aanwezigheid van de Andes en het Amazonegebied (de grootste bergketen en grootste regenwoud ter wereld), behoort Zuid-Amerika tot één van de meest biodiverse continenten. Van jaguars en luiaards in het Amazonegebied, capybara’s in de wetlands, tot pinguïns in Patagonië en unieke diersoorten (zoals de reuzeschildpad) op de Galapagoseilanden. Zuid-Amerika kent veel diersoorten die alleen op dit continent leven. Voor Zuid-Amerika reizigers betekent dit: wildlife spotten is hier geen uitzondering, maar een hoogtepunt van bijna elke reis.
Door de Andes spelen hoogteverschillen een grote rol tijdens het reizen. Steden als La Paz, Quito en Bogota liggen op grote hoogte, wat invloed heeft op je energie en planning. Rustig acclimatiseren hoort hier bij het avontuur en is typisch voor reizen door dit continent.
Wij merkten in Bogota dat je sneller vermoeid bent en zelfs lichte hoofdpijn kunt krijgen. Hier staat de hoofdstad van Colombia ook om bekend. Op sommige plekken (zoals in het Andes-hooggebergte in Bolivia), moet je als reiziger ook pillen slikken om hoogteziekte te voorkomen. Op andere locaties in Zuid-Amerika wordt dit ook preventief gedaan door reizigers.
De Zuid-Amerikaanse keuken is sterk regionaal bepaald. Denk aan asado in Argentinië, empanadas in vrijwel elk land en tropisch fruit dat je in Europa nauwelijks kent. Eten is hier geen bijzaak, maar een belangrijk onderdeel van de cultuur en reisbeleving.
Zuid-Amerika is cultureel en etnisch een mix van inheemse indianenvolkeren, Afrikaanse invloeden (door de slavernij) en Europese kolonisten, voornamelijk uit Spanje en Portugal. De term Latino/Latina wordt vaak gebruikt als verzamelnaam voor mensen uit Latijns-Amerika, waarbij taal (Spaans of Portugees) en cultuur een grotere rol spelen dan afkomst. In landen als Peru en Bolivia zie je nog sterk de inheemse tradities terug, terwijl steden als Buenos Aires en Montevideo een meer Europese uitstraling hebben.
Zuid-Amerika is sterk religieus, met het katholicisme als dominante geloofsovertuiging. In vrijwel elk land hangt meer dan de helft van de bevolking het katholieke geloof aan, een erfenis van de Spaanse en Portugese kolonisatie. Kerken en kathedralen bepalen het straatbeeld, religieuze feestdagen worden groots gevierd en tradities zijn diep verweven met het dagelijks leven. Geen ander continent is zo overwegend katholiek: alleen delen van Zuid-Europa en Midden-Amerika kennen een vergelijkbare invloed, maar nergens speelt het geloof zo zichtbaar en collectief een rol als in Zuid-Amerika.