Vlakbij de populaire warmwaterbronnen van Blue Lagoon in IJsland vind je op hetzelfde schiereiland vijf kilometer verder het dorpje Grindavík. We nemen een kijkje bij dit plaatsje dat recent meerdere keren is getroffen door vulkaanuitbarstingen. Dit doen we voorafgaand aan ons bezoek aan Blue Lagoon waar we in de avond een tijdslot voor hebben geboekt.
Waarom Grindavík een bezoek waard is
Grindavík was tot kort geleden een doodnormaal plaatsje in IJsland met 3.800 inwoners totdat het eind 2023 wereldberoemd werd door de vulkanische uitbarstingen vlakbij het dorp. Beelden van lavastromen die huizen in as legden, gingen de hele wereld over. Inmiddels is het door meerdere evacuaties en aanhoudende vulkanische activiteit een spookdorp geworden waar toch nog wat mensen leven. Alleen dit is al een bijzonderheid op zich. Verder zijn we als reizigers met een fascinatie voor vulkanisme benieuwd hoe je de impact van de vulkanische activiteit kunt terugzien in het straatbeeld van Grindavík.
Tijdlijn vulkaanuitbarstingen bij Grindavík
Sinds november 2023 wordt Grindavík getroffen door aanhoudende vulkanische activiteit op het Reykjanes-schiereiland. Na een lange reeks aardbevingen werd het dorp in november 2023 volledig geëvacueerd uit voorzorg. In december 2023 volgde de eerste uitbarsting nabij Grindavík, waarna op 14 januari 2024 lava daadwerkelijk het dorp bereikte en meerdere huizen verwoestten. Gedurende 2024 en 2025 vonden meerdere nieuwe uitbarstingen plaats in hetzelfde gebied, wat telkens leidde tot tijdelijke evacuaties van Grindavík en de nabijgelegen Blue Lagoon.
Grindavík is een plaatsje dat (nog steeds) hard getroffen is en wordt door recente vulkanische uitbarstingen. Sinds eind 2023 is het gebied rondom Grindavík vulkanisch zeer actief geworden waardoor het sindsdien strikt gemonitord wordt. Met vrees werd toegeleefd naar wat zou komen. En die letterlijke uitbarsting kwam op 14 januari 2024 toen er lava richting het dorpje stroomde. Ook ontstond er een breuklijn middenin het dorpje waardoor hele straten en huizen één meter hoger kwamen te staan. Een bizar tafereel.
Deze aardverschuiving maakte tientallen huizen direct onbewoonbaar wegens verzakking en instabiliteit. Ook zorgde dit voor veel (lichte) aardbevingen waardoor er eigenlijk sindsdien niet meer te leven valt. Toch keerden er steeds meer bewoners terug naar hun woningen.
Later in 2024 en in 2025 bedreigden nieuwe lavastromen opnieuw het dorp waardoor het meerdere keren volledig geëvacueerd moest worden. Sinds oktober 2024 mogen de bewoners onder strikte voorwaarden weer terugkeren, omdat de acute dreiging is afgelopen. Toch heerst er altijd nog gevaar omdat het actief vulkanisch gebied is. De speciale muur die is aangelegd rondom het dorpje die Grindavík moet beschermen tegen nieuwe lavastromen, kan het onveilige gevoel niet wegnemen waardoor de meeste bewoners hier niet meer wonen.
Hoewel de schade beperkt bleef tot delen van het dorp, konden veel inwoners niet structureel terugkeren. Grindavík kreeg hierdoor het karakter van een grotendeels verlaten plaats, met duidelijke sporen van het recente natuurgeweld.
Rampgebied en grotendeels verlaten spookdorp
We rijden door Grindavík heen omdat we benieuwd zijn in welke staat we het gehavende dorpje aantreffen. Het wordt een surrealistische ervaring. Het blijkt een soort spookdorp waar de meeste mensen hun huizen hebben verlaten. Lege straten, zonder verlichting en auto’s. Wat de situatie extra gek maakt, is dat de huizen nog niet vervallen zijn. Hieraan zie je dat de mensen pas relatief kort geleden zijn weggetrokken (nog geen 2 jaar geleden).
Het is apart dat niet iedereen vertrokken is, sommige bewoners zijn daadwerkelijk teruggekeerd en wonen er nu “gewoon”. Hierdoor krijg je situaties dat er in een grote straat slechts een of twee huizen bewoond zijn. Een bizarre situatie. De faciliteiten zijn ook nog deels werkend, sommige restaurants zijn open (wij eten hier bij Papas' Restaurant), andere horeca zijn dicht. De kerk is niet meer in dienst en de supermarkt is gesloten, maar het tankstation en de lokale bakkerij is wel open. Ook ontvangt een hostel gewoon gasten. De bouw van nieuwe woningen zijn halverwege het bouwproces gestaakt.
Kortom, een grotendeels verlaten dorp waar het gewone leven voor enkelen deels doorgaat in wat feitelijk een rampgebied is. Dat is eigenlijk de samenvatting van de unieke status van dit dorp dat voor de vulkanische evacuaties 3.800 inwoners kenden. Voor IJslandse begrippen zeker niet weinig. Het heeft een voetbalstadion en een school. Het was echt een community voor de vulkaanuitbarstingen.
Scheur in de grond
Het is een hartstikke trieste situatie voor de (voormalige) bewoners. Tegelijkertijd is het ook ontegenzeglijk fascinerend om de verwoestende kracht van de aarde te aanschouwen. Zo bekijken we de scheur die is ontstaan in november 2023. Bizar om de ravage te zien die het heeft aangericht in de desbetreffende straat. Het asfalt en een groot huis is één meter omhoog gekomen. Ook zie je hier een lantaarnpaal half ingevallen liggen. Er is een bestuurder van een heftruck met voertuig en al ingevallen en nooit meer teruggevonden. Hierdoor zijn de reparatiewerkzaamheden zo gevaarlijk geacht dat hiermee gestopt is. Dit gebied is met hekken afgezet, desondanks kun je het alsnog goed van dichtbij zien.
Fotogalerij van de vulkaanuitbarsting en evacuatie
Een straat verderop is er buiten een fototentoonstelling gemaakt van een fotograaf die via dertig grote foto’s het ingrijpende verhaal van Grindavík vertelt. De foto’s zijn in chronologische volgorde neergezet met een korte toelichting er bij. Er worden onder andere foto’s getoond van de lavavelden die het dorpje bedreigen en de evacuatie.
Wat is de status en toekomst van Grindavík?
Je kunt in Grindavík dichtbij de breuklijnen komen om te zien wat moeder natuur heeft aangericht hier. De constant terugkerende erupties in de omgeving en herhaaldelijke evacuaties, heeft de autoriteiten doen inzien dat herstelwerkzaamheden en investeren in meer bescherming geen duurzame oplossing is. Bovendien willen de meeste bewoners ook nooit meer terugkeren, wat begrijpelijk is door de angst en opgelopen trauma’s door de diverse evacuaties. Hierdoor overweegt de IJslandse overheid om de bewoners uit te kopen en nieuwe passende structurele woningen te vinden. Een kostbare aangelegenheid en hoewel er aan ruimte geen gebrek is, is er wel een gebrek aan woningen in IJsland. Tot die tijd staat het bewoners en toeristen dus vrij om het plaatsje te bezoeken.
Zoals de video van de NOS laat zien, is de toekomst van Grindavík ongewis. Dit hangt uiteraard af wat de nabijgelegen vulkaan in petto heeft voor deze regio. We zijn benieuwd of het plaatsje later nog te bezoeken is. Wij hebben het in ieder geval gezien en vinden het een onvergetelijke ervaring.
Tip: steun de lokale gemeenschap die het zo moeilijk heeft door te eten bij Papas' Restaurant in plaats van bij de Blue Lagoon.
Vernietigde autoweg door lavastroom
Voordat we in de avond naar Blue Lagoon gaan, stoppen we eerst nog even bij een uitzichtpunt langs de weg. Je moet goed kijken, want het bevindt zich letterlijk tussen de lavavelden en je rijdt er zo aan voorbij. Het betreft een oude weg die tot voor kort (januari 2024) nog in gebruik was totdat de weg deels overspoeld werd door lava. Je ziet meerdere wegen in deze regio plots in de lavarotsen eindigen, het gevolg van recente uitbarstingen. Wat een bizarre plek is dit toch. We eindigen onze rondreis door IJsland een paar kilometer verderop bij de Blue Lagoon.
Samenvatting bezoek aan Grindavík
Hieronder samengevat wat je kunt zien en verwachten van een bezoek aan Grindavík:
- De breuklijn die een groot huis 1 meter omhoog doet komen.
- Verzakte huizen in het dorp door aardbevingen en de breuklijn.
- Lantaarnpaal die half in een breuklijn is gevallen.
- Fotogalerij met 30 foto’s over de vulkaanuitbarstingen en de evacuaties. Hier leer je tevens meer over de gebeurtenissen dankzij de tekstuele toelichtingen bij de foto’s.
- Hoe het leven voor sommige bewoners deels doorgaat met een restaurant en hostel wat ‘’gewoon’’ open is.
- Ervaren hoe het is om in een grotendeels verlaten spookdorp te zijn.
- Onderweg van Grindavík naar Blue Lagoon kun je ook nog een oude autoweg bereiken die is vernietigd door de lavastromen in januari 2024.
Het is een surrealistische ervaring om een spookdorp te bezoeken wat feitelijk een rampgebied is en waar het leven voor toeristen en enkele bewoners nog doorgaat. Je voelt je daarom als bezoeker toch wel een ramptoerist. Het is een tragedie voor de bewoners, maar zeker de moeite waard om het dorp te bezoeken. Het is fascinerend om te zien hoe de vulkanische activiteit dit dorp heeft aangetast in het straatbeeld. Wij hebben al aardig wat vulkanische bestemmingen bezocht in de wereld (Tenerife, Nieuw-Zeeland en Hawaii), maar dit hebben we nog nooit ergens gezien.
Bekijk ook
🏔️ West-IJsland: Ontdek IJsland in het klein op het veelzijdige Snæfellsnes schiereiland.
⭐ Golden Circle: Kloof, krater, geisers en watervallen op deze populaire route.
♨️ Blue Lagoon: Is deze lagune de hype en de forse toegangsprijs waard?
💧 Zuid-IJsland: De mooiste watervallen van IJsland en op zoek naar papegaaiduikers.
📍 Rondreis IJsland: Alle bestemmingen, highlights en tips op een rij.
Vragen of opmerkingen over Grindavík?
Heb jij vragen over Grindavík? Wil je jouw ervaringen delen? Of wil je gewoon laten weten of de informatie in dit artikel jou geholpen heeft? Laat het hieronder weten in de comments.
Reactie schrijven