Paleisachtig Wenen

23 juli - 27 juli 2018

Wenen, Oostenrijk

Apartments Spittelberg

Interrail trein

Na Keulen, Berlijn en Praag vormt Wenen de vierde bestemming van onze Europa rondreis in de zomer van 2018. Als kinderen zijn we weleens in Oostenrijk geweest, maar het is de eerste keer dat we in de hoofdstad van het Alpenland zijn. Al redelijk vermoeid van de voorgaande stedentrips, maar niet met minder zin maken we kennis met deze statige stad vol met enorme paleizen, prachtige theaters en paarden(koetsen). Daarnaast was Wenen natuurlijk ook het centrum van het Habsburgse Keizerrijk waar o.a. Sisi deel van uitmaakte. 

 

De overvolle trein richting Praag nog vers in het geheugen doen we ons uiterste best om de volgende treinrit tijdens onze Europa-reis naar Wenen wel een zitplek te bemachtigen. Aanvankelijk waren we sceptisch gezien de drukte op het perron en de rennende menigte die net als wij hard hun best doen om als eerste de trein in te gaan. Het voordeel is nu echter wel dat (in tegenstelling tot de trein naar Praag), de trein leeg vertrekt omdat Praag het beginpunt is. Hierdoor kunnen we gelukkig zitten in de moderne trein waar we onszelf meer dan vier uur moeten vermaken. De reis voelt niet zolang, mede dankzij het aangename uitzicht van mooie groene heuvels. Aangekomen op Wenen Hauptbahnhof kopen we eerst voor ons allebei een Vienna Card waarmee we 72 uur gratis met het ov in Wenen kunnen reizen en bovendien korting krijgen op tal van bezienswaardigheden in de stad. Al gauw zou blijken dat dit voor Tessa geen handige aankoop was, omdat bij bijna alle bezienswaardigheden studentenkortingen gelden die de Vienna Card eigenlijk overbodig maakt. Ikzelf heb het voordeel er wel uitgehaald, maar achteraf had Tessa beter alleen een 72 uur ov-kaart kunnen kopen. Met de Vienna Cards op zak moeten we een paar haltes met de metro voordat we bij ons appartement zijn vlakbij het Volkstheater. Net als met onze Italië rondreis wisselen we hotels en appartementen af omdat we deze variatie prettig vinden. Waar in Italië de taal soms nog een barrière vormde, kon de dame van het appartement in Wenen ons wel uitstekend ‘’rondleiden’’ in de woning die ons prima zou bevallen.


Indrukwekkende pleinen

Op loopafstand van ons appartement bevinden zich twee indrukwekkende pleinen: Maria Theresien Platz en Heldenplatz. Het eerste plein is vernoemd naar keizerin Maria Theresia die stierf in 1780, zij was de enige regerende vrouw in de 650 jaar lange Habsburg-dynastie. In die rol was ze aartshertogin van Oostenrijk en koningin van Hongarije en Bohemen van 1740 tot 1780. Ook was ze nog een periode keizerin van het Heilige Roomse Rijk. Vanzelfsprekend staat er op het Maria Theresien Platz ook een groot standbeeld van haarzelf. Verder staan aan weerszijden van het plein twee identieke Weense gebouwen die indrukwekkend groot en versierd zijn, één is een natuurhistorisch museum en de ander een kunsthistorischmuseum. Een straat verder ligt het Heldenplatz dat in de negentiende eeuw werd aangelegd in opdracht van keizer Frans Jozef. Het plein zou samen met het Maria-Theresien-Platz het Kaiserforum gaan vormen, het is echter nooit zo ver gekomen. Op het plein staan twee ruiterstandbeelden van de Oostenrijkse militairen aartshertog Karel en prins Eugenius van Savoye. Aan dit plein grenst ook de bekende Hofburg die we later deze stedentrip zouden bezoeken. 


Rondleiding door de Wiener Staatsopera

Het welvarende Wenen bezit dankzij haar rijke geschiedenis ook één van ’s werelds mooiste operagebouwen. Sowieso zijn hier veel klassieke theaters te vinden, maar de Wiener Staatsopera spant de kroon. In dit Weense operagebouw vindt dan ook jaarlijks op 1 januari de nieuwjaarsvoorstelling plaats die wereldwijd wordt uitgezonden. Voor € 8 en € 4 (studententarief) volgen we een 40 min. durende voorstelling in het Engels. In de zomer zijn er in de middag ieder uur wel groepsrondleidingen in verschillende talen. Met de tour bezoek je niet alleen de concertzaal, maar je komt ook achter de coulissen. Overal zie je schilderijen, fresco’s en plafonddecoraties. Het is werkelijk prachtig. De enthousiaste gids vertelt ons dat het operagebouw stamt uit 1869 en dat het tijdens het bombardement van Wenen in 1945 flink is verwoest. De restauratie duurde tien jaar, maar het resultaat mag er wezen. Een paar maanden geleden tijdens onze Boedapest stedentrip bezochten we de concertzaal daar, maar was de tour door werkzaamheden gedevalueerd. Destijds had ik mezelf al voorgenomen dat we later in Wenen de rondleiding wel zouden doen. Immers gaf Keizer Franz Josef ook alleen toestemming tot de bouw van het concertgebouw in Boedapest als deze minder imposant zou worden dan die van Wenen. 


Karlskirche en Nachsmarkt

Hierna gaan we naar de Karlskirsche, een Rooms-Katholieke kerk aan de Karlsplatz. In de Karlskirche kan men met een glazen lift naar 30 meter hoogte in de koepel worden gebracht, waardoor de mooie plafondschildering goed zichtbaar zouden zijn. Echter door de extreem hoge toegangsprijs besluiten we de kerk alleen van de buitenkant te bezichtigen. De twee zuilen aan de voorzijde van de kerk zijn geïnspireerd op de Zuil van Trajanus in Rome. 

De Nachsmarkt ligt vlakbij de Karlskirche en vormt met de 2,315 hectare de grootste stedelijke markt van Wenen. Hier wordt voor 90 procent eten aangeboden met een hoge culturele diversiteit. We eten hier een Oostenrijkse versnapering in de vorm van een kaasbroodje waarna we onze dagreis vervolgen naar het Belverde Paleis. 



Belverde paleis

Dit complex werd gebouwd in opdracht van prins Eugen van Savoye tussen 1714 en 1722. Als eerste kwam het ‘Untere Belvedère’ tot stand, later bouwde hij op een heuvel het veel grotere en uitbundiger versierde ‘Obere Belvedère’. Dit voormalige koninklijke onderkomen herbergt nu twee kunsthistorische musea. Echter was ik van dit laatste niet goed op de hoogte (ik verwachtte meer een tour vol met paleisachtige zalen), waardoor we achteraf beter alleen de tuinen konden bezoeken*. Tussen de paleizen ligt namelijk een fraaie symmetrisch aangelegde tuin met gestileerde bomen en struiken, vele sculpturen in barokstijl, vijvers, watervallen en romantische hoekjes. In het Belverde museum was het vooral druk rond één specifiek schilderij. Dit bleek te gaan om ''De Kus'' van Oostenrijkse schilder Klimt uit de periode 1907-1908. Het schilderij werd in de flowerpowertijd wereldberoemd en is sindsdien veel afgebeeld op ansichtkaarten en posters. Het schilderij toont een grote man die een vrouw op haar wang kust. Dit mondiale kunststukje pikten wij als nietsvermoedende kunsthistorische nono's toch nog maar even mee. Zo hebben we voor altijd een herinnering als we in een willekeurige boekhandel in Nederland de voorraad ansichtkaarten bekijken. 

 

*Wel een fan van kunstmusea? Ga er dan vooral wel heen. :-)


Hundertwasserhaus

De laatste bezienswaardigheid op onze eerste dag in Wenen is toch wel een hele bijzondere. We verlaten het centrum voor een oostenlijke stadswijk die op het eerste gezicht heel normaal oogt, totdat je het Hundertwasserhaus tegenkomt. Hundertwasserhaus is een kleurrijk complex van sociale appartementen dat ontworpen werd door de controversiële Oostenrijkse kunstenaar/architect Friedensreich Hundertwasser, die verantwoordelijk is voor meerdere gelijkaardige fantasierijke gebouwen in Wenen. Net zoals Barcelona’s Gaudí eerder had gedaan, reageerde Hundertwasser tegen de conventionele saaie architectuur van zijn tijdsgenoten en wenste hij architectuur die dichter bij de natuur stond, zonder onnatuurlijke rechte lijnen maar met felle kleuren en grillige vormen. 

Het Hundertwasserhaus is ontworpen met golvende lijnen, aangezien Hundertwasser geen fan was van rechte lijnen. Hij was zelfs van plan om de vloeren golvend te maken, maar om praktische redenen werd dit nooit doorgevoerd. Al snel nadat de sociale woningen omgebouwd waren tot het kleurrijke lappendeken dat tegenwoordig te zien is, begon het gebouw bezoekers aan te trekken. Om de inwoners enigszins te ontlasten werd er een winkelcentrum gebouwd tegenover Hundertwasserhaus. Het is eveneens ontworpen door Hundertwasser en de architectuur ervan is vergelijkbaar met het Hundertwasserhaus zelf. Hier vind je ook ineens een bosje toeristen met souvenirzaakjes middenin een gewone woonwijk. Dit vormt net als het Hundertwasserhaus een apart gezicht. 


Tiergarten Zoo

Onze tweede dag in Wenen staat in het teken van het Schönbrunner Schloss Park waar niet alleen het Schönbrunn paleis met haar koninklijke tuinen zijn gevestigd, maar ook de Tiergarten Zoo. Deze dierentuin is speciaal omdat het één van de weinige dierentuinen is met panda’s. Onlangs is er zelfs nog een nieuwe panda geboren in de dierentuin. Zoals bekend is Tessa gek op dierentuinen en gezien haar voorliefde voor onschuldige beren met een zwart/witte vacht die de hele dag bamboe eten, besloten we deze dierentuin te bezoeken voordat we naar het Schönbrunn paleis gaan. Dit is immers toch naast elkaar gelegen. De dierentuin werd in 1752 voor het eerst geopend als onderdeel van de tuinen rondom het paleis Schönbrunn. De dierentuin begon met een rond plein met in het midden een paviljoen wat vroeger gebruikt werd om te ontbijten en te lunchen. Pas rond 1800 kwamen de eerste exotische dieren naar de dierentuin; ijsberen, katachtigen, hyena’s en kangoeroes en een paar Indische olifanten werden met veel bombarie naar het Tiergarten Schönbrunn gehaald.  

Hieromheen werden langzaam en beetje bij beetje de diverse verblijven voor de dieren gebouwd.  Deze dieren lokte bezoekers uit Wenen maar ook snel wisten bezoekers uit andere delen van Oostenrijk de dierentuin te vinden. En dat begrijpen wij goed, want de dierentuin is ruim opgezet, herbergt ontzettend veel uiteenlopende en spraakmakende dieren in originele verblijven. Dat de dieren (zoals klimmende beren en rollende panda’s) ook nog actief zijn en leuk doen, maakt het de moeite om de Tiergarten Zoo te bezoeken extra waard. 


Schönbrunn paleis

Na alles gezien te hebben in het Tiergarten Zoo is het tijd om hét hoogtepunt van Wenen te bezoeken, namelijk het Schönbrunn paleis genaamd Schloss Schönbrunn. Dit reusachtige en megalomane complex met 1441 kamers was eeuwenlang het onderkomen van de Oostenrijkse vorsten en daarna de Habsburgers. Samen met de Hofburg worden diverse pakketten aangeboden van ruimtes die je gecombineerd kunt bezichtigen. Wij kiezen voor het Sisi-ticket waarmee we toegang krijgen tot het Schönbrunn paleis, de Hofburg met de zilvercollectie en een museum waarin de huiselijke spullen van Sisi zijn tentoongesteld. Zoals eerder vermeld was Tessa een grote fan van de Sisi films, dus dit vormde de unieke kans om het echte leven van de gedenkwaardige prinses te ontdekken via deze tours. Dat lukt al goed via de audiotour die we door het Schönbrunn paleis doen. We komen in 40 kamers waarin de Habsburgse keizerlijke familie verbleef. Deze kamers en zalen zien er niet alleen indrukwekkend uit, maar geven door hun oorspronkelijke staat ook goed weer hoe men er leefde. De audiotour draagt hier ook zeker aan bij. Op die manier krijgen we een duidelijk beeld van het dagelijkse leven aan het hof van belangrijke personen zoals Frans Josef, Maria Theresia en natuurlijk Sisi. 


Spaanse Rijschool

Tijdens onze avondwandeling door Wenen een dag eerder, liepen we toevallig tegen de ingang van de Spaanse Rijschool aan. De naam van de school komt van de paarden die keizer Maximiliaan II in de 16e eeuw uit Spanje liet overkomen. Later startte zijn broer een fokboerderij in Lippiza (nu in Slovenië) en daar komt de naam van de spierwitte paarden vandaan: Lippizaners. De school leert berijders en paarden de zogeheten klassieke hoge rijkunst. Dat begint, zowel voor het paard als voor de berijder, al op jonge leeftijd en een volledige opleiding duurt jaren. Het doel is een volledige harmonie te bereiken tussen paard en berijder, waarbij de natuurlijke bewegingen van het paard het uitgangspunt vormen. Voorafgaand aan onze reis wilden we graag een training of andere show bezoeken van de Spaanse Rijschool, maar deze waren precies in de week dat wij in Wenen zijn gesloten. Echter zagen we bij toeval dat er wel dagelijks vervangende shows zijn die je kunt bijwonen. In de stad van de paarden kunnen we deze kans natuurlijk niet onbenut laten. We kopen diezelfde avond online nog snel twee tickets en starten onze derde en laatste dag in Wenen met een paardenshow in de Spaanse Rijschool. Zelfs als je niets met paarden hebt is een bezoek aan de wereldberoemde Spaanse Rijschool van Wenen zeer aan te bevelen. Het is een bijzondere ervaring om de elegante paarden in deze mooie, elitaire zaal een uur aan het werk te zien. 


Hofburg en Sisi filmtour

De volgende dag vervolgen we onze ‘’Sisi Tour’’ met een tentoonstelling van de zilvercollectie in de Hofburg. Het is voor mij niet het meest interessante gedeelte van de tour, maar het is wel bijzonder om te zien hoeveel servies, decoratie en andere zilverachtige spullen de Habsburgers hadden. Veel is gekregen van goedwillige vorsten waar het rijk dan een goede band mee had. Daarna krijgen we een tentoonstelling die expliciet over Sisi haar leven gaat. Een dag eerder in het Schönbrunn paleis hadden we al het e.e.a. gehoord over haar waardoor het deels een herhaling was. Zo geeft deze expositie een totaalbeeld van haar leven, met al haar hoogte- en zeker ook genoeg dieptepunten van jong tot oud.

 

Van haar onbezorgde jeugd in München, het onverwachte huwelijk die later recht zou geven op een positie als keizerin tot de manier waarop ze haar kinderen opvoedde en hoe ze vermoord is, alles komt aan bod. Er zijn twee rode draden in haar leven die opvallen:

  1. de moeite die ze heeft om zich aan te passen aan de formele etiquette aan het hof; 
  2. de vele persoonlijke tegenslagen die ze moet incasseren als gevolg van haar overleden kinderen.

Deze combinatie zorgt ervoor dat ze grote delen van haar leven ongelukkig is en in tegenstelling tot de films dus helemaal niet opgewekt en vrolijk overkomt. Na de Hofburg bekijken we het derde en laatste deel van het Sisi ticket, dit is de Furnitore Collection op een andere plek in de stad. Hier is het in tegenstelling tot de Hofburg en het Schönbrunn paleis opvallend rustig. We bekijken hier de nostalgische inboedel van de Habsburgers. Wat het voor Tessa leuk maakt, is dat je een Sisi film tour route kunt lopen waar stukjes uit de film terugkomen met toelichting. Dit maakte ook het verschil tussen het beeld wat de films schetsen en haar daadwerkelijke leven weer pijnlijk duidelijk.  


Stephansdom

Op onze laatste dag in Wenen moeten we na het voltooien van het Sisi ticket nog snel zijn om de laatste highlights van de stad te bezoeken voordat we halverwege de avond de nachttrein naar Frankfurt moeten halen. We gaan eerst naar de Stephansdom en daarna naar het Prater. De Stephansdom is een kerk die in de loop van de jaren aardig wat transformaties heeft ondergaan en nu een prominente plek inneemt in de skyline van Wenen. Zowel van binnen als van buiten ziet de kerk er mooi uit en dit verklaart ook waarom deze plek als één van de weinige locaties in Wenen echt ontzettend toeristisch is. De kerk is ook gelegen aan een druk plein dat het startpunt vormt voor de ontelbare paardenkoetsen tours (fiakers). 


Regenachtig Prater

Natuurlijk mag een bezoek aan het Prater, de enorme kermis die er altijd staat, niet ontbreken. Ik kan Tessa (o.a. vanwege het dreigende weer) niet verleiden om in één van de vele attracties te gaan, dus houden we het bij het spelen van een potje air-hockey. Niet lang daarna kampen we met een enorm heftige regen- en onweersbui die heel het Prater volledig blank legt. We hebben geluk dat we op dat moment net overdekt een pony aan het aaien waren, maar zelfs deze schuilplaats was niet helemaal veilig door de wind die de regen schuin liet gaan. Toch maar goed dat we niet in een attractie zijn gegaan! Hierna reizen we een beetje verregend door naar Wenen Hauptbahnhof waar we de nachttrein zullen pakken richting Frankfurt, onze laatste bestemming van de Midden-Europa rondreis. 


Conclusie Wenen

Het valt op dat de Wenen vooral een populaire bestemming is onder 50 plussers. Ik kan me ook voorstellen dat de ruime opzet van de stad en het klassieke cultuuraanbod met paleizen, theaters en paardenkoetsen in het bijzonder ouderen extra aanspreekt. Maakt dat Wenen oubollig? Sommige zullen vinden van wel. Dat neemt niet weg dat het een aantrekkelijke, welvarende stad is met veel hoogwaardige gebouwen. In Wenen word je als toerist bovendien uitstekend bediend in de vorm van geweldige ov-verbindingen, Vienna Card en interessante rondleidingen. 

 

 

✅ Onderscheidend met haar klassieke cultuuraanbod. 

✅ Ruime opzet van de stad waardoor de stad (in tegenstelling tot andere Europese trekpleisters) niet vol aanvoelt.

✅ Wenen biedt met een historische dierentuin, het Prater en het Hundertwasserhaus ook genoeg alternatieven voor de klassieke attracties zoals theaters, paleizen en de Spaanse Rijschool.

✅ Aan alles merk je dat Wenen van oorsprong een zeer welvarende stad is. De openbare voorzieningen zijn perfect.

 

❌⁠⁠⁠⁠ Keerzijde van zo'n rijke stad is dat het ook een dure bestemming is waar hoge entreeprijzen worden gevraagd.

❌⁠⁠⁠⁠ De bezienswaardigheden liggen relatief ver uit elkaar waardoor je het nodige zal moeten reizen.

 

TIP 1: Indien je geïnteresseerd bent in de onderkomen van de Habsburgers dan raad ik je aan om gebruik te maken van het Sisi ticket waarmee je een goed beeld krijgt van het leven van dit huis.

TIP 2: Gek van panda's? Bezoek dan de historische dierentuin in het Tiergarten park. 

TIP 3: Breng een bezoek aan een training of voorstelling van de Spaanse Rijschool en ervaar de Weense cultuur.


Foto's Wenen

Gelukkig hebben we de foto's nog!

 

Bekijk hier ons fotoalbum van Wenen. Gebruik van foto's is toegestaan mits netjes aan bronvermelding wordt gedaan. Interesse in de foto's zonder merknaam? Neem alsjeblieft contact met ons op.